امن نگار

مستندسازي شبكه ازجمله فعاليت‌هاي‌ مهم و اساسي به موجب نگهداري و پشتيباني مناسب شبكه كامپيوتري است. هر شبكه كامپيوتري در مدت زمان كار خود با موراد و مشكلات بسياري روبرو مي‌شود. مستندسازي، فرصت مديريت و هدايت موردنظر يك شبكه كامپيوتري را ايجاد مي‌كند. مستند سازي را مثل يك راهنما در نظر بگيريد كه مديريت كردن شبكه را آسان مي‌كند و امكان انتقال تجربه هاي مديريت يك شبكه به افراد ديگر را ميسر مي‌كند. هميشه بايد بتوانيم باقي كار را از نقطه‌اي كه كاري را به پايان رسانده‌ايم، به ديگري بسپاريم تا نقطه‌ي شروع ديگري باشد. ، با نگرش فوق اهميت و جايگاه مهم مستندسازي در هر زمينه‌اي را به خوبي بيان مي‌شود البته به ياد داشته باشيد كه بروزرساني مستندات به طور مداوم بايد صورت پذيرد.

مزاياي مستندسازي چيست :

اصلي ترين مزيت مستندسازي شبكه، بهره‌گيري مفيد از زمان است!

1.      اشكال زدائي سريع:

مستندسازي‌،‌ مدت برخورد با موارد مشابه در شبكه را كاهش مي‌دهد. با استفاده از يك دياگرام تصويري،‌ قدرت شناسائي و سرعت عمل سريع‌تر با شرايط بحراني در شبكه فراهم مي‌شود.

2.      كاهش احتمال از بين رفتن داده‌ها:

هر شبكه داراي منابع اطلاعاتي مهم و متفاوتي است. با مستندسازي شبكه و مديريت موردنظر ، شك از دست دادن داده‌هاي مهم و حياتي سازمان بسيار كم مي‌شود.

3.      تسهيل در امر اشتراك فعاليت‌ها:

مديران شبكه مي‌توانند مسوليت‌هاي متفاوت شبكه را به افراد ديگر واگذار كنند، چراكه مي‌توان اطلاعات مستند شده را در اختيار ساير كاربران متناسب با مسئوليت در آن حوزه قرار داد.

4.      بهبود طراحي شبكه:

يك دياگرام يا نقشه مناسب شده،  يكي از گزينه هاي اساسي در هر نوع فرآيند طراحي است.

مستند سازي شامل مواردي زير مي‌باشد:

1.مستندسازي و پيكربندي سخت‌افزارهايي كه در شبكه موجود نيست.

2.مستندسازي و پيكربندي نرم‌افزارهاي تحت شبكه.

3.ديتاهاي مديريتي شبكه.

4.توپولوژي شبكه و نقشه اكتيودايركتوري (active directory diagram)

5.نقشه موقعيت مكاني رك‌ها.

6.نقشه رك‌هاي موجود (rack diagram).

7.نقشه نودهاي فعال و غير فعال در ساختمان.

8.برچسب‌گذاري نودهاي شبكه.

9.تنظيم نقشه مبداء سخت‌افزاري اشتراك‌گذاري شده در شبكه.

10.تعيين سياست‌هاي امنيتي و ضوابط استفاده از سرويس‌هاي شبكه.

11.مستندسازي قالب ارتباطي پايه شبكه و نقشه پايه شبكه(network basic diagram).

12.اطلاعات مربوط به افرادي كه در پروژه همكاري داشته‌اند

مراحل مستند سازي شبكه چيست؟

مستند سازي شبكه را مي‌توان در چهار مرحله به شرح زير بيان كرد:

1.      رسم دياگرام‌ها (Network Layout , Physical Network , Logical Network)

2.      جمع‌آوري اطلاعات دستگاه‌ها مانند سخت‌افزارها و اطلاعات پيكربندي.

3.      جمع‌آوري اطلاعات مديريت شبكه كه شامل منابع مديريت شبكه، ثبت مشخصات فعلي و تغييرات اعمال شده بر روي هر دستگاه، رويه‌هاي انجام فعاليت‌هاي روزانه شبكه نيز مي‌باشد.

4.      ديگر اطلاعاتي كه به نوعي در مديريت و راهبري شبكه تاثيرگذار هستند ديتاهايي مثل سياست‌هاي استفاده ازمنابع شبكه و سياست‌هاي امنيتي در اين دسته هستند .

هر خدماتي كه براي كارفرما انجام مي‌گيرد ميبايست مستند سازي كنيد. ميزان مستندسازي بسته به محيط و كسب و كار مشتري شما متفاوت مي‌باشد. توجه داشته باشيد مستندات ميبايست جامع و كامل باشد تا در صورت بروز هرگونه اختلاف و مسائل قانوني با كارفرما قابل استناد و پيگيري باشد.

قبلا اشاره شد كه، مستندسازي شبكه از الزامات مهم در تمامي عرصه‌ها مي‌باشد. زيرا به شما فرصت بهره‌گيري از تجربه‌هاي مفيد را با هزينه كمتر و زماني كوتاه‌تر با ديگران به اشتراك بگذاريد. شبكه‌هاي كامپيوتري‌، مسئول ارائه زيرساخت‍هاي اطلاعاتي هر سازمان هستند و دقت به مستندسازي بسيار داراي اهميت است. مستندسازي شبكه‌ هاي كامپيوتري، به منظور بكارگيري و نگهداري بهتر از منابع موجود و واكنش برنامه ريزي شده با موارد مشكلات ناخواسته است.
در قسمت اول به چهار مرحله اهداف مستندسازي شبكه‌هاي كامپيوتري اشاره شد. در ادامه مقاله به جزئيات مراحلي كه در هر مرحله انجام ميگيرد آشنا مي‌شويم:

• مرحله اول رسم دياگرام‌ها يا نمودارها (Network Layout , Physical Network , Logical Network)

در اين مرحله بايد دياگرام‌هاي متعددي را براي مستندسازي شبكه و وضعيت استقرار اجزاي متفاوت شبكه‌اي ايجاد كرد:

نمودار لي اوت شبكه:

در اين نوع دياگرام‌ها از نقشه ساختمان استفاده مي‌شود، لي‌اوت شبكه با توجه بر سيستم كابل‌كشي آماده مي‌شود. در دياگرام‌هاي گفته شده مسائلي مثل مسير كابل‌ها، انشعابات و محل فيزيكي دستگاه‌هاي شبكه‌اي مانند هاب و يا سوئيچ مشخص مي‌شود.

نمودار فيزيكي:

با هدف اقدام سريع در مواجه با موارد و مشكلات احتمالي كه براي شبكه رخ مي‌دهد، مي‌بايد آگاهي درستي در زمينه لي‌اوت فيزيكي و اتصالات مرتبط داشت. در اصل اين مدل دياگرام‌ها شيوه اتصال اجزاء مختلف شبكه را از نظر فيزيكي مشخص مي‌كند.

اين نمودارها ليستي جامع از دستگاه هاي شبكه و Endpoint نشان داده مي‌شود.دستگاه هاي شبكه‌اي به تمامي دستگاه‌هاي گفته مي‌شود كه به منظور انتقال داده از نقطه‌اي به نقطه ديگر استفاده مي‌شوند مثل فايروال، هاب، روتر و سوئيچ. Endpoint دستگاه‌هاي مثل دستگاه‌ها و چاپگرها هستند.

چگونه مستندسازي شبكه را شروع كنيم :

مستندسازي شبكه را از دستگاه‌ها و نقاطي كه شبكه را به دنياي بيرون وصل مي‌كند  شروع مي‌كنيم، نياز است نحوه اتصال تمامي دستگاه‌هاي شبكه‌اي و Endpoint مشخص شود به طور مثال:

• بررسي كابل ورودي به روتر و نحوه ارتباط آن با هاب و يا سوئيچ.
• بررسي كابل ورودي شركت‌هاي مخابراتي و داده به CSU/DSU

بعد از شناسائي دستگاه‌ها، بايد آنها را طبق يك فرآيند ويژه نامگذاري و از برچسب‌هاي معين اين كار و طبق قوانين زير استفاده كرد:

• تعيين يك مدل مشخص به منظور نامگذاري برچسب (label)
• نبايد نامگذاري label بر اساس نام خانوادگي اشخاص باشد.
• استفاده از برچسب براي هر دو سر كابل.
• خوانا بودن نوشته برچسب ها براي سهولت و سرعت در خواندن .

ابزار رسم نمودارها در مستندسازي شبكه چيست :

مستندسازي شبكه ميتواند با استفاده از حداقل يا حداكثر امكانات صورت گيرد به طور مثال بسته به فضاي محيط و شرايط ممكن است نمودار به طور دستي رسم شود و در برخي موارد با بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي تخصصي استفاده شود.

• مرحله دوم جمع‌آوري اطلاعات دستگاه‌ها :

اطلاعات سخت‌افزاري و پيكربندي هردستگاه ثبت و ذخيره مي‌شود كه مي‌توان از نرم‌افزارهاي مختلفي استفاده كرد. در اين مرحله نياز است اطلاعاتي ثبت و مستند شود:

a)     اطلاعات سخت‌افزاري: